Tijdens een avond van de Bodegraafse Balie in het Evertshuis stond een interessant en actueel onderwerp centraal: het democratisch gehalte van de dorps- en wijkteams. Deze teams zijn niet gekozen door inwoners, maar hebben wel invloed op wat er in dorpen en wijken gebeurt. Dat roept een logische vraag op: hoe democratisch is dat eigenlijk? Gast van de avond was Maria Dorresteijn, voorzitter van het wijkteam Reeuwijk-Dorp. Zij ging in gesprek over de rol van wijkteams, de samenwerking met de gemeente en vooral over de vraag hoe inwoners betrokken blijven bij hun eigen leefomgeving.

 

Wat betekent participatie eigenlijk?

Het woord participeren komt van het Latijnse werkwoord participāre. Dat betekent letterlijk “deelgenoot maken”, “aandelen geven” of “delen in”. Het woord is opgebouwd uit twee Latijnse termen: pars (deel) en capere (nemen). Vrij vertaald betekent participeren dus: een deel nemen of deelhebben aan iets. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het organiseren van participatie een stuk ingewikkelder.

 

Luisteren naar de praktijk

Vanuit mijn rol in de commissie Samenleving heb ik het afgelopen jaar verschillende dorps- en wijkteams bezocht. Wat mij daarbij opviel, is dat elk team op zijn eigen manier werkt. Er zijn duidelijke verschillen in aanpak, betrokkenheid en zichtbaarheid in de buurt.

Juist daarom ging ik naar deze avond van de Bodegraafse Balie vooral om te luisteren. Zonder vooraf een oordeel te hebben, maar met één vraag die voor mij boven de discussie hing: Hoe betrekken we 37.000 inwoners bij vraagstukken over hun eigen buurt?

 

Een vraag zonder eenvoudig antwoord

Een eenduidig antwoord kwam er die avond niet. Mogelijk komt dat doordat het mandaat van de dorps- en wijkteams niet altijd helder is. Veel aanwezigen gaven aan dat een herdefinitie nodig is: duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden, verwachtingen en samenwerking, zowel vanuit de gemeente als vanuit de teams zelf.

Voor inwoners lijkt de dorpsvisie momenteel de meest duidelijke leidraad. Wijkteams geven aan dat zij behoefte hebben aan meer ondersteuning om de betrokkenheid van inwoners te vergroten. Ook werd genoemd dat binnen de gemeentelijke organisatie meer kennis over participatie nodig is.

 

Een opvallend detail

Wat mij daarnaast opviel: ongeacht de grootte van een dorp of wijk ontvangt elk team hetzelfde budget. Als Hr-adviseur vind ik dat opmerkelijk. In veel andere situaties wordt juist gekeken naar verhoudingen – denk aan salaris, vakantiedagen of zelfs de WOZ-heffing. Daar speelt omvang wél een rol.

 

Participatie bereikt niet iedereen

Mijn oorspronkelijke vraag bleef die avond onbeantwoord. Maar de discussie bevestigde wel iets anders: participatie verloopt via veel verschillende kanalen, en lang niet alle inwoners worden daarmee bereikt.

De uitdaging blijft dus bestaan. Want participatie betekent letterlijk dat mensen een deel nemen. Maar dan moeten zij wel de kans krijgen én zich uitgenodigd voelen om dat ook daadwerkelijk te doen.