Inclusie is een woord dat je steeds vaker hoort, maar de betekenis ervan gaat verder dan beleidstaal of politieke discussies. Inclusie gaat over de vraag of iedereen zich gezien, gehoord en serieus genomen voelt in onze samenleving. Of je nu kijkt naar werk, onderwijs, zorg of de publieke ruimte: meedoen zou voor iedereen vanzelfsprekend moeten zijn. Of je nu kijkt naar religie, gender of seksuele geaardheid: acceptatie zou vanzelfsprekend moeten zijn.

 

Artikel 1 van de Grondwet: inclusie als juridische ondergrens

Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet vormt het fundament onder inclusiebeleid en sociaal-liberale waarden. Het verbiedt discriminatie en garandeert gelijke behandeling in gelijke gevallen. Dit artikel beschermt de vrijheid van het individu tegen uitsluiting door de staat én door de samenleving.

 

Inclusie als sociaal-liberale waarde

Binnen het sociaal-liberalisme en nadrukkelijk binnen de waarden van D66, staat het individu centraal. Vrijheid, gelijke kansen en persoonlijke ontplooiing vormen de basis. Inclusie is daarin geen bijzaak, maar een voorwaarde: zonder inclusie is vrijheid ongelijk verdeeld.Voor sociaal-liberalen is Artikel 1 geen abstract beginsel, maar een actieve opdracht. Het vraagt om wetgeving en beleid die gelijke kansen daadwerkelijk mogelijk maken. Zo fungeert de Grondwet niet alleen als vangnet, maar als kompas richting een open, vrije en inclusieve samenleving. Sociaal-liberalen erkennen dat mensen niet allemaal met dezelfde kansen starten. Daarom is het gerechtvaardigd dat de overheid ingrijpt waar discriminatie, uitsluiting of achterstelling vrijheid beperken. Niet door mensen in hokjes te plaatsen, maar door ruimte te creëren waarin verschillen mogen bestaan. Een inclusieve samenleving is er één waarin iedereen zichzelf kan zijn én mee kan doen.

Tegelijkertijd zijn dit geen exclusief politieke waarden. Ze raken aan iets fundamentelers: het idee dat verschillen mogen bestaan, zolang ze niet leiden tot ongelijkheid. 

Inclusie gaat daarmee niet over het wegpoetsen van verschillen, maar over het creëren van een samenleving waarin die verschillen geen belemmering vormen.

#inclusie #D66. Foto: Patrick van den Hurk